Geopolitieke instabiliteit legt druk op energieprijzen
De oorlog in Iran heeft de energiesector op heel korte tijd flink door elkaar geschud met een significante impact op de gas- en petroleumprijzen. De Brent prijs, de referentie ruwe aardolie op de internationale markten voor Europa, is bliksemsnel de hoogte ingegaan. Een vat ruwe olie was zowat 70 dollar voor de start het de oorlog en is op 9 maart voorbij de kaap van de 100 dollar geraakt. Die is ietwat gedaald sinds de opening van de beurzen toen hij flirtte met de 117 dollar wat de Brent op het niveau bracht tijdens de zomer van 2022 als gevolg van de oorlog in Oekraïne.
De huidige energiecrisis kan bekeken worden vanuit twee invalshoeken die elkaar ook onderling beïnvloeden: de impact op de prijzen en de bevoorradingszekerheid.
Prijzen
De consumenten hebben het duidelijk aan de pomp gevoeld. Enkele dagen na de start van de oorlog, steeg de maximumprijs voor diesel in ons land van 1,77 euro/liter naar 1,92 euro/liter (5 maart). Benzine steeg minder van 1,63 euro/liter naar 1,67 euro/liter. Het mechanisme van maximumprijzen in het kader van het Programma-akkoord zorgt voor een vertragingseffect waardoor een verhoging (of verlaging) van de brandstofprijzen op de internationale markten niet meteen worden doorgerekend aan de pomp in ons land. Een zekere drempel over een aantal dagen moet worden overschreden om een prijswijziging aan de pomp te hebben. Vermits de servicestations, waarvan ongeveer de helft kleine zelfstandigen zijn, de internationale prijs betalen voor de aangekochte brandstoffen maar deze niet meteen kunnen doorrekenen naar de effectieve prijs aan de pomp, zijn velen onder hen geconfronteerd met cashflow problemen. Hoe de prijzen in de komende dagen zullen evolueren blijft koffiedik kijken en zal uiteraard afhankelijk zijn van de geopolitieke situatie en hoe de internationale markten zullen reageren.
Om het mechanisme van de prijszetting van aardolieproducten in België te begrijpen verwijzen we door naar onze website: https://www.energiafed.be/nl/maximumprijzen
Bevoorradingszekerheid
Het afsluiten van de zeestraat van Hormuz, waardoor dagelijks 20% van alle ruwe olie in de wereld passeert (goed voor ongeveer 20 miljoen vaten per dag) kan de bevoorradingszekerheid in sommige regio’s in gevaar brengen. Vermits het leeuwendeel van deze olie essentieel van het Midden-Oosten naar China en Japan gaat en niet naar Europa, is de impact ervan op de bevoorrading van olie voor Europa en ons land niet meteen een acuut probleem. Slechts 10% van de geïmporteerde olie naar ons land komt van het Midden-Oosten : (37% uit Europa, 18% uit de VS, 16% uit Afrika). België kent dus een gediversifieerd aanbod van importlanden waardoor een toeleveringsprobleem uit een specifiek gebied kan opgevangen worden door andere regio’s in de wereld. In uitzonderlijke gevallen kunnen de strategische brandstofvoorraden gebruikt worden. Voor ons land komt dit overeen met 90 dagen aardolieproducten.
